KÜRTLER’DE İKTİDAR VE İSYAN OLGUSU – 4

Koçgiri’nin en güçlü feodal ailesi Mustafa Paşa, oğulları Alişan ve Haydar Bey’lerin İstanbul’la ilişkileri vardır. O dönemde aydın olarak tanınıyorlar. Alişer Bey, Mustafa Paşa ailesine yakın ve Dersim’de etkinliği olan birisidir. 1. Dünya Savaşı’nda Erzincan’a kadar gelen Rusya Ordusu önde gelenleriyle, Kürt hakları konusunda görüşmeler yapmıştır. Koçgiri önderlerinin İstanbul’daki Kürdistan Teali Cemiyeti ile organik ilişkileri…

KÜRTLER’DE İKTİDAR VE İSYAN OLGUSU – 3

Bugün çokça kabul görülmese de Barzaniler, aşiret mensubu olarak var olup gelişmediler. Seyyid Taha Nehri (Nakşî tarikatın şeyhi)’ den icazet almasından sonra dinsel bir nüfuz alanı haline gelen Barzan bölgesi, alanda sofiliğin yayıcısı bir merkez haline gelmesi sonrasında buradan icazet alan mollalar bu etkiyi gün be gün genişleteceklerdir… BARZANİ İSYANI Bugün çokça kabul görülmese de…

KÜRTLER’DE İKTİDAR VE İSYAN OLGUSU – 2

Bedirxan Bey’in başarıları ve etkinlik sahasının genişlemesi, Osmanlı yönetimini rahatsız etmiştir. Bedirxan Bey Osmanlı yönetimine vergi ve asker vermiyordu, kendi bağımsız ordusu vardı. Kısa bir sürede Bitlis, Hakkâri, Muş, Van ve Kars Kürt beylerinin ittifakını sağlayarak Osmanlı egemenliğine karşı birlikte ayaklanmayı içeren “Kutsal Antlaşma”yı gerçekleştirir.   BEDİRHAN BEY İSYANI  (1842–1847) Bedirxan Bey’in Kısa Biyografisi: 1803…

KÜRTLER’DE İKTİDAR VE İSYAN OLGUSU – 1

Yazının başlığındaki iki kavram olan “iktidar” ve “isyan” olguları Kürtler açısından incelenmeye değer konulardır. Tarihte Kürtler açısından bunlardan birincisi ne kadar az ise diğeri o kadar çoktur. Bunun Kürt halkının orijinalitesiyle ilgisi vardır. Ele alacağımız konularda bu hususları irdelemeye çalışacağız. Yazıya Feodal devlet toplumu çağındaki en belirgin Kürt siyasi yapılanması olan Mervani devleti ile başlayacak…

DÎROKA KURDISTANÊ

Dîroka Kurdistanê, destpêka wê, diçê hate deme Sumeriyan û hwd. Piştî Sumeriyan re, deme Babil û Aqadiyan û pişt wê re deme duyemin ya Sumeriyan li ber Diclê û Firatê dijî. Piştî wan deman re, birêzê li dûv hevdû, demên Urî, Hûrî û Mîtaniyan, Gûtî û Naîriyan dtêne jîn kirin. Piştî deme Naîriyan re, wê…

NIHILIZM

Nihilizm en açık anlamda kendisini ahlak alanında gösterir. Nihilizm, hiçbir ahlaki değeri ve kuralı tanımaz. Sosyal baskı ve kontrolü kabul etmez. Bu anlamda ahlakı tanımaz. Bu yönüyle aydınlanma hareketinin temel fikirlerinden biri olmuştur. Sekülerleşme, dünyevileşme adı altında tanrıyı ahlakı reddetme, aydınlanma felsefesinin önemli dayanağını oluşturur. Turgeniev ve Dostoyevski gibi romancılar bu durumu romanlarında çok işlemişlerdir.…

NAKŞIBENDILIK

Nakşibendilik 15. yüzyıla kadar Buhara ve çevresiyle sınırlı, fazla etkili olmayan bir tarikattır. Farslar ağırlıklı olarak Şii olduklarından bu tarikata kapalıdırlar. Kürtlerin bir kısmı Alevi olduklarından bu tarikatın dışındadırlar. Sunni Kürtlerin önemli bir bölümü Kadiri Tarikatı’na mensuptur. Kürtler arasında kimi Nakşi şeyhleri olsa da fazla etkileri yoktur. Türkmenlerde ağırlıklı olarak Bektaşilik egemendir. Bu yüzden bu…

DEMOKRATİK ULUS İNŞASINDA SİYASET

Kapitalist modernitenin epistemolojik operasyonlarının en çok sakatladığı kavramların başında “Ulus ve Siyaset” yer alır. ABDULLAH ÖCALAN SOSYAL BILIMLER AKADEMISI Demokratik Ulus inşasında siyasetin yerini ve rolünü doğru tespit edememek temel problemlerden biridir. Sorun eylemsel olduğu kadar, belki de daha fazla zihinsel boyutta yaşanmaktadır. İnşa önce zihinsel boyutlarda kavramlarla yapılır. Kavramlara yüklenen anlam pratiğe de o…

YAŞAMDA DIL…

Yaşamın üreticiliği sayesinde ortaya çıkan adlandırma gerçeği, günümüzde de hızından bir şey kaybetmiş değil. Günümüz yaşamının ağırlıklı yanı sorunludur. Yaşamın heyecanlı ve coşkulu olduğunu, toplumun ezici bir çoğunluğunun yaşamlarından memnun olduğunu kimse iddia edemez. Yaşam arayışlarının çok fazla olduğunu söylemek de zordur. Bunun en somut göstergesi; şiirin olmaması, sanatın heyecansız ve güdülere hitap eden düzeyde…